Shpirti vallëzon në djep – NIELS HAV

230294_6627848326_1848_nNiels Hav

Mearteka ju paraqet një cikël poetik të poetit të njohur Niels Hav. Poezitë janë përkthyer nga Kujtim Morina. Niels Hav ishte edhe në edicionin e fundit të Festivalit poetik ” Ditët e Naimit” në Tetovë dhe më rastisi të dëgjoj me vëmendje poezitë me të cilat iu drejtua publikut shqiptar. Për më shumë lexoni biografinë dhe poezitë në gjuhën shqipe,të përkthyera nga Kujtim Morina edhe në librin shqip.

 

11164717_962708340428240_1693024223280270902_n

Niels Hav is a full time poet and short story writer living in Copenhagen with awards from The Danish Arts Council. In English he has We Are Here, published by Book Thug, and poetry and fiction in numerous magazines. In his native Danish the author of six collections of poetry and three books of short fiction. His work has been translated into several languages such as Arabic, Turkish, Dutch, Farsi, Spanish and Chinese.

Raised on a farm in western Denmark, Niels Hav today resides in the most colourful and multiethnic part of the capital. He has travelled widely in Europe, Asia, North and South America.

In a newly published interview Niels Hav says:

“I’m trapped in the Latin alphabet. Even if I communicate in English, I’m still isolated from half of the world. How many alphabets are there on our planet? Nobody knows for sure, but alone Chinese, Hindi, Bengali and other Asian alphabets are used by more than one third of the planet’s population. And then there is the Arabic alphabet used by a billion. Many Arab and Chinese writers have the advantage over European colleagues, they are able to handle two alphabets. I wish my ignorance wasn’t so extensive.”

And about poetry:

“Poetry contains elements of music and fun, but not only that. Time passes, we live and die. The world is on fire. Politics, bombs, ideology and religion ravaging the globe. This is what the adults are talking about – and in its innermost core the challenge for art is to join this conversation. To find out and understand what’s going on, and if possible to say things as they are.
So, yes, poetry – the profession – is not for wimps. You have to face yourself and look reality, God, or what it is, directly into the eyes. Poetry’s first duty is to be an intimate talk with the single reader about the deepest mysteries of existence.”

 

“…Niels Hav’s We Are Here, … brings to us a selection from the works of one of Denmark’s most talented living poets and is all the more welcome for that reason….”

Kopertina shpirti-vallzon-ne-djep Niels HavLibri  i përkthyer nga Kujtim Morina 

 

Shpirti vallëzon në djep

 

Nëse është e vërtetë që

shpirti lind i vjetër

dhe pastaj rinohet duke u rritur gjatë jetës

Atëhere ju dhe unë jemi më të vjetër

dhe gjithashtu më të ri se njëri-tjetri

Ky lloj kombinimi është i rrezikshëm

 

Le të tregohemi të ndershëm, çdo ditë

ne jetojmë fatin tonë të paracaktuar

njëlloj si njerëzit që jetojnë në një deltë

ku vërshojnë shumë rryma

Ata janë në intimitet me hënën

Ne jetojmë mbi të

 

Zemra rreh lirisht, shpirti

vallëzon që në djep

 

Gratë e Kopenhagenit

 

Kam rënë pësëri në dashuri,

këtë herë me pesë gra të ndryshme gjatë një udhëtimi

në autobuzin nr 40 nga Njalsgade në Østerbro.

Si është të fitosh kontroll mbi jetën e dikujt tjetër në ca rrethana?

Njëra kishte veshur një pallto gëzofi, tjetra një palë cizme Wellingtons

Një prej tyre po lexonte një gazetë. një tjetër Hajdegerin,

rrugët po përmbyteshin nga shiu.

Në Bulevardin Amager,  një princeshë e bërë qull hyri,

euforike dhe e xhindosur, e humba plotësisht edhe me të.

Por ajo zbriti te stacioni i policisë

dhe u zëvendësua nga dy mbretëresha me shami me ngjyra flakëruese

që flisnin me klithma  me njëra-tjetrën në pakistanisht

gjithë rrugës deri në Municipal Hospital ndërsa autobuzi vlonte

në poezi. Ato ishin motra dhe të dyja njësoj të bukura,

kështu që mua më iku truri për të dyja dhe menjëherë planifikova

një jetë të re re në një fshat afër Rawalpindi

ku fëmijët rriten me aromën e bamjes

dhe nënat e tyre të dëshpëruara këndojnë këngë zemërthyese

ndërsa muzgu bie në rrafshinat e Pakistanit.

Por ato nuk më panë!

Ajo që kishte veshur pallton e gëzofit klithi

nën mantelin e saj kur zbriti në Farimagsgade.

Vajza që po lexonte Hajdegerin papritur e mbylli librin

dhe më shikoi drejt në sy me nënqeshje

sikur ajo befas kapi një vështrim të Z Askushi

krejt të parëndësishëm.

Kështu m’u thye zemra për të pestën herë

kur ajo u ngrit dhe la autobuzin me të gjitha të tjerat.

Jeta është kaq brutale!

Vazhdova udhëtimin edhe dy stacione të tjera

Gjithmonë përfundon kështu.  Gjendesh i vetëm

buzë trotuarit, duke thithur një cigare,

i tkurrur dhe disi i palumtur.

 

Thuaj diçka

 

Ai

që nuk thotë asgjë

përfytyron

heshtjen

që rrethon heshtjen e tij,

thotë çdo gjë.

 

Por kjo heshtje

flet me zërin e saj,

ky është problemi.

 

Çfarë është më e rëndësishme ndodh

në zonën e heshtjes,

aty ku askush s’mund ta kontrollojë.

Atje engjëj dhe demonë flasin në kor.

 

Nëse dëshironi të thuhet diçka

duhet ta thoni atë vetë.

 

 

Diçka ka ndodhur

 

Ne duam të lëmë gjurmë

me fjalë.

Por gjuha nuk është shpikje personale.

Të dashurosh, të brakstisesh;

të zbulosh orën që numëron sekondat

brenda trupit tone,dhimbjen që del në dritë

xhindosjen,

brengën e pashërueshme. Gjuha i di të gjitha këto.

 

Çfarë është atëherë vetja jonë? A është e mundur

që eksperiencën personale

ta lidhim me fjalë

që nuk janë thjesht konvencionale?

Të bëjmë një shtesë?

 

Diçka ka ndodhur, diçka e madhe,

ende nuk mund ta shpjegoj

çfarë është.

Deklarimet e tradhëtojnë vetveten.

Unë duhet ta pranoj këtë siklet-

dhe të dëgjoj fjalët

që riprodhojnë realitetin

ngado.

 

Kur bëhem i verbër

 

Dashuria të bën të verbër-

cdo ditë që kalon si i verbëri

që tërheq këmbët zvarrë me shkopin e tij,

trafiku vjen e bllokohet plotësisht

ndërsa engjëjt ngjiten dhe zbresin-

okulisti e mbyll klinikën.

 

Dashuria të bën të verbër por seksi është i padëmshëm;

nuk kam asnjë problem me shikimin,

mund të shoh shumë mirë.

 

Ja përse poezitë e mia të dashurisë kanë dështuar.

Symbyllur përshpëris në telefon,

jashtë stacionit të trenit qëndron një i verbër,

një besimtar evangjelist

duke mërmëritur në shi,

i verbuar nga dashuria.

 

Të porsadashuruarit i puthin njëri-tjetrit majet e gishtave,

unë e di këtë.

 

Fëmijët

 

Nuk e di sesi erdhi që u bëra me fëmijë.

Ata dolën në dritë

sepse gruaja që isha me të.

donte të kishte fëmijë.

Tani jam mësuar me ta.

Shumicën e jetës time kam qenë i rrethuar

me fëmijë; ata kanë qenë ilaçi im

kundër melankolisë.

Nuk ishte plani im

por tani e pëlqej atë.

 

Fëmijët më thërrasin mua Baba,

ata kanë idenë e tyre

çfarë është babai.

Unë përpiqem ta mbaj mirë me ta,

kështu marr pjesë në njëfarë mënyre.

Çfarë mund të bëj tjetër?

Një baba është vetëm një baba!

Unë përshtatem me gjendjen e gjërave

në mënyrën më të mirë që mundem.

 

Përkthyer nga Kujtim Morina

217673_10151075245344654_2098133667_n (2)Kujtim Morina

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>